Start | O nas | Impressum | Kontakt | Pomoc | Mapa stron | Euro 2008
Kurs franka
Deutsch Français Italiano English Po polsku
Dziś     Jutro
Pogoda
Wiadomości:
SMI: 
Newsletter
Najnowsze informacje na twój e-mail
szwajcarskie.info
Lista hoteli przez nas polecanych
Swiss Club
Zobacz dlaczego warto wstąpić do naszego klubu
   więcej...
Gazetka online
Przeczytaj naszą gazetkę online. Warto na prawdę!
   więcej...
Najlepsze wina
Szwajcarskie wina są rzeczywiście doskonałe.
   więcej...
Grupa uczniów w trakcie ferii zimowych
      Kultura: edukacja
Szwajcarski system edukacyjny
System oświaty w Szwajcarii dzieli się na kilka stopni: Trochę historii:

W czasach średniowiecza szkolnictwo należało do zadań kościoła.

Od czasów Karolingów szkoły przyklasztorne były najważniejszym ośrodkiem oświaty publicznej. Uczono w nich czytania, pisania, gramatyki, logiki i łaciny. Od XII w. kształcono w ramach 7 sztuk. Następnie studiowano filozofię i teologię, medycynę i prawo.

Już w XIII w. powstało wiele szkół miejskich i radnych. Po uzyskaniu podstawowego wykształcenia, szczególnie w zakresie łaciny, absolwenci takich szkół pracowali jako pomocnicy w kancelariach, dzięki czemu mieli ułatwiony start w polityce i dyplomacji, lub kształcili się dalej na kupców.

Szwajcarzy w XIII w. musieli studiować na zagranicznych uniwersytetach w Bolonii, Sienie, Padwie, Paryżu, Pradze, KRAKOWIE, Erfurcie, Kolonii, Lipsku i Heidelbergu. Studia te były kosztowne, więc niewielu mogło sobie na nie pozwolić, najczęściej byli to studenci należący do kleru.

Pierwszą szkołę wyższą w Szwajcarii i jedyną przez dłuższy czas (prawie 400 lat) utworzono w 1460 r. - Uniwersytet w Bazylei. Na nauki na uniwersytecie wpływ miała działalność Erazma z Rotterdamu czy Piotra Ramusa, rozwój humanizmu, reformacji i reform kościoła katolickiego.

W całym kraju powstawało coraz więcej szkół niższego stopnia. Celem było nauczanie religijne społeczeństwa. W Genewie pod wpływem działań Jana Kalwina wprowadzono już w 1536 r. obowiązek szkolny. Dopiero w roku 1615 Berno wprowadziło obowiązek szkolny w swoich gminach, a Zurych 100 lat po Genewie (1637).

Wkrótce władze kościelne zauważyły, że upowszechnienie wykształcenia może zagrozić ich monopolowi władzy. Jakość nauczania bardzo się różniła w zależności od regionu, przynależności społecznej i płci. Pod koniec XVIII w. Genewa zlikwidowała analfabetyzm, natomiast w kantonie Zurych i Zug 3/4, a kantonie Ticino tylko 1/3 społeczeństwa potrafiła co najmniej czytać. W innych regionach było jeszcze gorzej. Najczęściej nauka polegała na samodzielnym uczeniu się, kontrolowanym przez dochodzącego nauczyciela.

Szkoły średnie i wyższe były prowadzone w katolickich regionach przez Jezuitów, w regionach gdzie dominowała reformacja były to szkoły łacińskiego. Przy kształceniu dziewcząt ważną rolę odgrywał porządek szkolny Urszulanek. Wraz z postępem humanizmu i reformacji zaczęto większą uwagę zwracać na wartości antyczne (sztuka, literatura, filozofia), dlatego uczono greckiego, hebrajskiego i klasycznej łaciny.

Zurych, Berno, Lozanna i Genf pozostawały pod wpływem reformacji, dlatego powstały tam wyższe szkoły kształcące proboszczów. Z uwagi na przejęcie przez reformatorów także Bazylei, tamtejszy uniwersytet stał się trudno dostępny dla katolików. Ci musieli więc korzystać z Collegium Helveticum we włoskim Mediolanie.

Rok 1750 to początek odnowy szkolnictwa szwajcarskiego. Przyczynili się do tego walnie Jean-Jacques Rousseau i Johann Heinrich Pestalozzi, którzy wprowadzili reformy pedagogiczne. Nowe zasady prowadzenia nauczania były dostosowane do praktycznego życia, przystosowane do poziomu młodzieży, przedstawiające prawdziwą religijność, mające na celu przygotowanie dobrych obywateli. Wprowadzono te zasady w szkołach wszystkich stopni. Szkoły elementarne kształciły pisanie i liczenie, oferując także dalsze kształcenie zawodowe. Klasztory takie jak St. Urban i Bellelay stworzyły przykładowe szkoły kształcące fachową siłę pedagogiczną. W szkołach wprowadzano język ojczysty i nowe metody kształcenia.

W okresie Helwetyki (1798–1803) Philipp Albert Stapfer (minister oświaty) próbował ustalić jednolite prawo oświatowe dla wszystkich kantonów, jednakże nie do końca spełniło oczekiwane rezultaty, pogłębiając różnice między częścią kantonów. Zaangażowano się w kształcenie pedagogów i ujednolicono prawo oświatowe.

Szkoły ludowe uczyły religii, czytania, pisania i śpiewu. Wprowadzanie reform było trudne, napotykało na krytykę. Bardziej widziano wzorzec szkół typu Lancaster w których uczono duże grupy dzieci z różnym przygotowaniem i umiejętnościami.

W okresie regeneracji (1830–48) szwajcarska oświata otrzymała nowe zadania. Heinrich Zschokke stwierdził, że oświata ludowa będzie prowadzić do wolności społecznej, co stało się mottem polityki szkolnej regenerowanych kantonów. Oprócz kolejnych szkół podstawowych tworzono także szkoły stopnia średniego, zwane w zależności od kantonu szkołą średnią (Sekundarschule), okręgową (Bezirkschule), lub szkołą realną (Realschule). Tworzono szkoły dla niewidomych i upośledzonych. Zwiększono nacisk na rodziców, by posyłali dzieci do szkoły, a nie pozostawiali je do wykorzystania w pracach domowych. Pokładano duże znaczenie w dalszym kształceniu nauczycieli (powołano kolejne seminaria pedagogiczne), założono dwa nowe uniwersytety w Zurychu (1833) i w Bernie (1834).

W 1832 r. Hans Georg Nägeli und Ignaz Thomas Scherr przeforsowali uchwalenie prawa szkolnego w Zurychu, które przyjęły także kantony wschodniej Szwajcarii. Według tego prawa szkoła podstawowa stała się codzienną, trwającą 6 lat (od 1899 r. - 8 lat), a potem szkoła repetytoryjna lub rozszerzająca trwająca 3 lata. Wyższe wymagania postawiono szkołom średnim trwającym 3 lata. Prawo szkolne Zurychu stawiało na obligatoryjne stosowanie pomocy dydaktycznych, samodzielność szkół, przekazanie ich pod zarząd gmin, ustaliło kryteria wynagradzania nauczycieli.

Podobne rozwiązania zastosowano w Szwajcarii Zachodniej. Kanton Vaud wprowadził prawo szkolne w 1834, rok później powołano do życia seminarium pedagogiczne w Lozannie. Powołano do życia uniwersytety w Genewie (1873), we Fryburgu (1889), Lozannie (1890) i w Neuchatel (1909).

Pod koniec XIX w. wszystkie kantony, pomimo różnic, miały jedną rzecz wspólną ujętą w 1874 r. w pełnej rewizji Konstytucji ustanawiającej naukę w szkole podstawowej jako obowiązkową. Większość kantonów już przed końcem XiX w. wprowadziła nie tylko obowiązkową szkołę podstawową, ale także bezpłatne przybory i materiały szkolne.

XX wiek nie zmienił kompetencji między konfederacją, kantonami i gminami w zakresie oświaty. Nigdy nie zostało utworzone federalne ministerstwo oświaty. Dopiero w latach 60-tych XX w. rozpoczęto dyskusje nad ujednoliceniem spraw dotyczących oświaty na poziomie krajowym i międzynarodowym. W roku 1970 podpisano specjalny konkordat w sprawie koordynacji systemu oświatowego, regulujący m.in. sprawę przyjęć do szkoły, okresu nauki i wieku rozpoczęcia nauki. Do roku 2001 przystąpiły do niego wszystkie kantony poza Ticino.

W Szwajcarii istnieją szkoły prywatne i publiczne. Do szkół prywatnych uczęszczało w Szwajcarii 5 % uczniów w 2006 r. Jest tu znacznie mniej szkół prywatnych niż w krajach OECD. Szwajcaria jest jednym z nielicznych krajów, gdzie poziom nauczania szkół prywatnych nie jest wyższy od poziomu szkół publicznych.

Konfederacja i kantony dzielą się odpowiedzialnością za oświatę, chociaż zachowują daleko idącą autonomię. Konstytucja gwarantuje każdemu wykształcenie na poziomie podstawowym. Konfederacja ma obowiązek dopilnowania jakości kształcenia, poza tym kantony mają własne kompetencje. Czasokres szkoły podstawowej oraz ilość poziomów średniego stopnia I (Sekundarstufe I) różnią się w poszczególnych kantonach.

W szkołach ponadpodstawowych (Sekundarstufe II) konfederacja ma większe kompetencje, a kantony muszą realizować postanowienia konfederacji. Egzaminy końcowe są ustalane przez kantony, ale dyplomy zawodowe, świadectwa maturalne są wydawane przez konfederację lub przez nią uznawane.

W trzecim stopniu (Tertiärstufe) kompetencje są podzielone między konfederację, która odpowiada za sprawy zawodowego szkolnictwa wyższego jak szkoły wyższe zawodowe - Fachhochschulen (FH) i obie politechniki federalne - Eidgenössischen Technischen Hochschulen (ETH). Uniwersytety leżą w gestii kantonów, natomiast konfederacja zapewnia środki finansowe na ich utrzymanie. W Szwajcarii nie ma jednolitego systemu oświaty - jest ich 26, czyli tyle ile kantonów.

Stopień przedszkolny (Vorschulstufe)

Przedszkole - Kindergarten (fr. École enfantine, wł. Scuola dell’infanzia) zapewnia rozwój dziecka i przygotowuje je do rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej. Uczą dzieci samodzielności, zachowań społecznych, rozwijają umiejętności. Przystosowanie dziecka do szkoły jest sprawdzane przez personel przedszkola. W niektórych kantonach decydują o tym rodzice, a w jeszcze innych inspektoraty, komisje szkolne, bądź kuratoria. W paru kantonach niemieckojęzycznych przeprowadza się egzaminy.

Do końca ubiegłego wieku przedszkole nie było obowiązkowe. Jednak w roku 1999 wiele kantonów wprowadziło obowiązkowe uczęszczanie do przedszkola minimum przez 1 rok. Przedszkola publiczne są bezpłatne, finansowane przez gminy, za wyjątkiem kosztów wynagrodzeń personelu, który jest opłacany przez kantony.

Dzieci uczęszczają do przedszkola rok lub dwa. Najczęściej zaczynają przedszkole w wieku 5 lat. Czas spędzony w przedszkolu to 18 do 22 godzin tygodniowo. Niektóre kantony wprowadziły godziny zblokowane, np. minimum 3 godziny przed południem. Klasy przedszkolne liczą średnio 18 dzieci.

Tu trochę statystyki: 86 % wszystkich dzieci uczęszcza do przedszkola 2 lata, 98,5 % dzieci uczęszcza minimum 1 rok. Dotyczy to ok. 154.000 dzieci, z czego 48,7 % dziewcząt. Dzieci cudzoziemców jest 27,2 %. w przedszkolach zatrudnionych jest 7300 pedagogów.

W niektórych kantonach prowadzone są starania, by przedszkola z jednym, czy dwoma latami szkoły podstawowej połączyć w tzw. 3-letni stopień gruntowny (Grundstufe) czy 4-letni stopień bazowy (Basisstufe). To pozwoliłoby na łagodne przejście między przedszkolem a szkołą. Zależnie od poziomu rozwoju dziecka stopień ten mógłby być skracany lub wydłużany.

Szkoła podstawowa

Stopień podstawowy (Primarstufe) jest obowiązkowy i bezpłatny. W większości kantonów trwa 6 lat. Przejście ze stopnia przedszkolnego do podstawowego odbywa się bez żadnego egzaminu. Ilość lekcji wynosi od 23 do 32 tygodniowo (w zależności od stopnia).

We wszystkich kantonach uczy się języka narodowego (w zależności od regionu - niemiecki, francuski, włoski lub retoromański), języka obcego, matematyki, historii i wiedzy o społeczeństwie, geografii, przyrody, rysunków, robót ręcznych, muzyki i sportu.

Postępy szkolne określane są ocenami lub za pomocą opisu wyników nauczania. W większości kantonów w pierwszych latach nauki szkolnej nie stosuje się ocen, ale rozmowy oceniające lub opisy wyników nauczania. Oceny są wystawiane w skali od 1 do 6. Najlepszą oceną jest oczywiście 6. Dwa razy w roku uczniowie otrzymują świadectwo lub opis wyników nauczania.

Stopień średni I (Sekundarstufe I)

Stopień średni I ma za zadanie przekazanie ogólnej wiedzy podstawowej. Ma ona przygotować do dalszej nauki na poziomie stopnia średniego II, czyli w szkołach maturalnych, albo średnich szkołach zawodowych (Fachmittelschulen - FMS).

Plany nauczania Sekundarstufe I ustalają poszczególne kantony. Niezależnie od tego nauczane są następujące przedmioty: język narodowy (w zależności od regionu - niemiecki, francuski, włoski lub retoromański), 2 języki obce (z których jeden powinien być któryś z pozostałych narodowych), matematyka, przyroda, geografia, historia i wiedza o społeczeństwie, gospodarstwo domowe, roboty ręczne, rysunek, muzyka, sport.

W szkołach tego stopnia rozróżnia się 3 typy związane z poziomem uczniów: zakres podstawowy, zakres rozszerzony i bez selekcji. Poziomy te dotyczą niemieckiego, matematyki, francuskiego i angielskiego. Uczniowie dzieleni są wtedy według poziomu wiedzy i kompetencji.

Przyjęcie ze szkoły stopnia podstawowego do średniego I (Sekundarstufe I) z zakresem podstawowym odbywa się bez egzaminu. W szkole z zakresem rozszerzonym przyjęcie odbywa się na podstawie opinii polecającej rady pedagogicznej szkoły stopnia podstawowego.

Uczęszczanie do szkoły średniej stopnia I (Sekundarstufe I) jest obligatoryjne i bezpłatne. Obejmuje 3 lata nauki w 20 kantonach, w pozostałych 4 lub 5 lat. Tydzień obejmuje 27 - 37 godzin, średnio w klasie jest 19 uczniów. Do tych szkół uczęszcza ponad 297.000 uczniów (49,6 % to dziewczęta), z czego 80.500 w zakresie podstawowym, 171.300 w zakresie rozszerzonym i 45.400 bez selekcji. Dzieci cudzoziemskich jest 21 %. Uczy ich blisko 22.600 pedagogów.

Stopień średni II (Sekundarstufe II)

Szkoły tego stopnia zapewniają przygotowanie zawodowe i ogólnokształcące. Blisko 90 % całej młodzieży kończy ten stopień szkolny. Szkoła trwa podstawowo dwa lata (dając federalny atest zawodowy)- odpowiednik polskiej zasadniczej szkoły zawodowej i 3 lub 4 lata nauki zawodu ze świadectwem federalnym matury zawodowej - odpowiednik polskiego technikum zawodowego. Do wyboru jest ponad 200 zawodów.

Szkoły z atestem zawodowym działają na zasadzie kształcenia praktycznego. 3 -4 dni w tygodniu uczniowie odbywają zajęcia praktyczne warsztatowe, natomiast 1 - 2 dni odbywają zajęcia dydaktyczne w szkole. Do szkół tych uczęszcza 210.000 uczniów (45 % dziewcząt). Najpopularniejsze zawody to: handlowiec, sprzedawca, pracownik handlu detalicznego, kucharz, elektromonter. Blisko 10.000 z nich kontynuuje dalej naukę zdobywając maturę.

Szkoły z maturą zawodową 3-4 letnie dają podstawowe wykształcenie zawodowe. Zapewniają kształcenie w 6 kierunkach: techniczne, handlowe, kompozycji, przemysłowym, przyrodniczym oraz zdrowotnym i socjalnym. Uczy się 6 przedmiotów podstawowych: dwa języki narodowe, język obcy, historia, gospodarka/przedsiębiorczość/prawo, matematyka, do tego dochodzą przedmioty kierunkowe zawodowe. Przyjęcie do szkoły odbywa się na zasadach określonych przez kanton. Nauka trwa średnio 36 godzin tygodniowo, przedmioty nauczania to: 3 języki, matematyka, biologia, chemia, fizyka, historia, geografia, wprowadzenie do gospodarki i prawa.

Przyjęcie odbywa się na podstawie świadectwa szkoły średniej stopnia pierwszego. W niektórych kantonach obowiązuje dodatkowo pisemny i ustny egzamin wstępny. Pierwszy semestr szkoły maturalnej jest okresem próby. Uzyskane świadectwo maturalne daje wstęp na wyższe uczelnie. Do szkół maturalnych uczęszcza około 63.400 uczniów (56 % dziewcząt). W prywatnych szkołach maturalnych uczy się tylko 8 % wszystkich uczniów. Cudzoziemców jest 13 %. Rocznie kończy je ok. 15.000 osób uczących się w 170 szkołach, gdzie zatrudnionych jest blisko 7500 pedagogów.

3-letnie szkoły średnie zawodowe (Fachmittelschulen - FMS) zapewniają wykształcenie zawodowe i upoważniają do wstępu na wyższe uczelnie zawodowe. Przygotowują przede wszystkim w następujących kierunkach: zdrowie, socjalne, pedagogika, komunikacja i informacja, kompozycja i sztuka, muzyka i teatr.

Szkoły trzeciego stopnia (Tertiärstufe) umożliwiają zdobycie wykształcenia zawodowego na poziomie szkół wyższych. Do szkół zawodowych (Fachschulen - HF) zalicza się uniwersyteckie zawodowe szkoły wyższe, wyższe szkoły zawodowe (Fachhochschulen - FH) i szkoły wyższe pedagogiczne (Pädagogische Hochschulen - PH).

W ofercie jest blisko 350 egzaminów zawodowych. Egzamin taki kończy się wydaniem federalnego świadectwa zawodowego, egzamin zawodowy wyższy kończy się dyplomem.

Szkoły wyższe zawodowe (Höhere Fachschulen - HF) zapewniają kształcenie na poziomie studiów podyplomowych z zakresu techniki, hotelarstwa, turystyki i gospodarki narodowej, gospodarki, rolnictwa i leśnictwa, zdrowia, spraw socjalnych, kształcenia dorosłych, sztuki i kompozycji.

Szkoły wyższe (Hochschulen)

Szkoły wyższe obejmują: 12 uniwersyteckich szkół wyższych (10 uniwersytetów kantonalnych i 2 politechniki), 8 wyższych szkół zawodowych (7 publicznych i 1 prywatna) oraz 16 wyższych szkół pedagogicznych.

Wyższe szkoły uniwersyteckie (Universitäre Hochschulen - UH) to szkoły kantonalne oferujące studia na kierunkach teologicznych, nauk socjalnych i duchowych, matematyki i nauk przyrodniczych, prawa, gospodarki, medycyny i farmacji.

Federalne techniczne szkoły wyższe - odpowiednik polskiej politechniki (Eidgenössischen Technischen Hochschulen - ETH) oferują studia z zakresu nauk przyrodniczych i inżynieryjnych, architektury, matematyki, nauk farmaceutycznych, a także sportu i wojskowości.

Wyższe szkoły zawodowe (Fachhochschulen - FH) oferują zorientowane na praktykę wyższe wykształcenie zawodowe na kierunkach: technika i technologie informacyjne, architektura, budownictwo i planowanie, chemia i biologia, rolnictwo i gospodarka leśna, gospodarka i usługi, projektowanie, zdrowie, praca socjalna, sztuka, muzyka, teatr oraz psychologia i lingwistyka.

Wyższe szkoły pedagogiczne (Pädagogische Hochschulen) oferują przygotowanie na poziomie studiów wyższych do wykonywania pracy nauczyciela.

Szkoły czwartego stopnia (Quartiärstufe, Weiterbildung) to kształcenie podyplomowe (WAB). Jest ono oferowane zarówno przez konfederacją jak i poszczególne kantony. Rocznie ponad 30.000 osób bierze udział w kursach podyplomowych.

Szkoły specjalne i klasy specjalne w zwykłych szkołach zapewniają naukę ponad 50.000 uczniów, wymagających specjalnego traktowania. Z tej liczby 6,6 % to uczniowie stopnia podstawowego i średniego pierwszego. Dziewczęta stanowią 37,8%, cudzoziemców jest 45,7%. Klasy mają średnio 9,2 uczniów.

Budżet szwajcarskiego szkolnictwa zamyka się kwotą 26,8 miliardów franków rocznie (dane z 2006 r.).
REKLAMA
Zobacz także te strony:
  ::  genewskie.info  ::  praca.szwajcaria.net  :: bankiszwajcarskie.pl  ::  valais.pl  ::  berno.com.pl  ::  hoteleszwajcarskie.pl ::  
Copyright © 2001 - 2012 by 'szwajcaria.net'. Created by Tissot Internet for:
Zarezerwuj domek
w Szwajcarii:
Reklama:

Zegarki na miarę

Zarezerwuj hotel w Szwajcarii:


Konto w szwajcarskim banku

Nauka w Szwajcarii
Reklama:
Strona Fundacji Lifeboat